Rekencentra gaan samenwerken
Nederlandse universiteiten en onderzoeksinstellingen zoeken manieren om kostbare computers en verbindingen gezamenlijk te gebruiken. Uit die samenwerking groeit later SURF.
Nederland · 1971–1992
Lang voordat internet in de huiskamer stond, bouwden wetenschappers en systeembeheerders in Amsterdam aan verbindingen, adressen en afspraken voor een netwerk zonder landsgrenzen.
De Nederlandse internetgeschiedenis begint niet met websites, maar met computers die berichten en bestanden uitwisselden. Onderzoeksinstellingen waren aangesloten op verschillende netwerken, elk met eigen technieken en regels. Bij het Centrum Wiskunde & Informatica in Amsterdam werkte systeembeheerder Piet Beertema aan EUnet, een Europees netwerk dat via telefoonlijnen en UUCP gegevens doorgaf.
De verbindingen waren traag en grotendeels onzichtbaar voor het publiek, maar ze brachten wel iets nieuws: een bericht kon van de ene universiteit naar de andere reizen zonder dat afzender en ontvanger hetzelfde computersysteem gebruikten.
1986 · Een eigen plek in het adressenboek
Voor een herkenbaar internetadres was een domeinnaamstelsel nodig. De Amerikaanse internetbeheerder Jon Postel vertrouwde het nieuwe landendomein .nl toe aan Piet Beertema. CWI registreerde vervolgens cwi.nl als eerste Nederlandse domein.
Beertema beheerde de aanvragen bijna tien jaar zelf. Een domein was nog geen product dat je met enkele klikken kocht: de aanvrager moest aantonen dat de naam passend en uniek was. In 1996 nam de nieuw opgerichte SIDN het beheer over.
Op 17 november 1988 werd het CWI aangesloten op NSFnet, destijds de academische ruggengraat van het Amerikaanse internet. Nederland werd daarmee het eerste Europese land met een verbinding met het open internet. Het was geen feestelijke druk-op-de-knop voor televisiecamera’s, maar een technisch bericht tussen beheerders.
SURFnet verbond vervolgens universiteiten, academische ziekenhuizen en onderzoeksinstituten. Daardoor beschikte Nederland vroeg over een dicht en goed georganiseerd academisch netwerk. Voor bedrijven en particulieren bleef internet voorlopig echter vrijwel buiten bereik.
Zes sleutelmomenten
Nederlandse universiteiten en onderzoeksinstellingen zoeken manieren om kostbare computers en verbindingen gezamenlijk te gebruiken. Uit die samenwerking groeit later SURF.
Jon Postel delegeert het beheer van het nieuwe Nederlandse landendomein aan Piet Beertema van het CWI. Nederland krijgt het eerste actieve landendomein buiten de Verenigde Staten.
Het Centrum Wiskunde & Informatica registreert cwi.nl. Beertema behandelt de aanvragen voor nieuwe .nl-domeinen jarenlang persoonlijk vanuit zijn werkkamer.
Onderwijs- en onderzoeksinstellingen krijgen een gezamenlijk computernetwerk. In deze academische omgeving kan de Nederlandse internetinfrastructuur snel groeien.
Om 14.28 uur ontvangt het CWI bericht uit de Verenigde Staten dat de verbinding is geopend. Nederland is daarmee het eerste Europese land met toegang tot het open internet.
Bij natuurkunde-instituut Nikhef verschijnt de eerste website van Nederland. Het web is nog klein, tekstueel en vooral een gereedschap voor wetenschappers.
In 1992 bouwde Nikhef de eerste website van Nederland. Het World Wide Web maakte informatie voortaan navigeerbaar met pagina’s en links. Een jaar later begonnen providers internettoegang aan particulieren te verkopen. De technische basis die CWI, SURFnet en andere onderzoeksinstellingen hadden gelegd, kreeg daarmee een maatschappelijk vervolg.